Wydawnictwo SQN

13 listopada 1991 roku piłkarze Andrzeja Strejlaua wznieśli się na wyżyny swoich możliwości. Zagrali ambitnie przeciwko Anglii, czyli rywalowi, który od lat nie leżał Polakom. W 32. minucie meczu eliminacyjnego do Euro ’92 Biało-Czerwoni wyszli nawet na prowadzenie za sprawą Romana Szewczyka, ale ostatecznie nie zdołali utrzymać prowadzenia. W drugiej połowie sposób na pokonanie Jarosława Baki znalazł niezawodny Gary Lineker. Jego efektowne trafienie dało drużynie "Trzech Lwów" nie tylko remis, ale i awans do mistrzostw Europy w Szwecji, o czym napisał @JerzyChromik w książce "Remanent 5. Mecz to jest poezja" ⏩ bit.ly/wsqn-remanent5

Fragment 📖

Poznań był także końcową stacją dla polskiej reprezentacji Andrzeja Strejlaua. Drużyna zagrała inaczej, bardzo szybko, a w pierwszej połowie nawet ekspresowo. Niestety, jak często okazuje się w naszych warunkach, ekspres może być spóźniony. Po remisie z Ir andią wygrana 1:0 z Anglią miałaby w sobie coś z rozczarowania pasażera, który zapłacił za szybkie połączenie, a dojeżdża po czasie. Dlatego nie ma co rozdzierać szat i przeklinać Linekera.

Po decyzji UEFA o rozegraniu obu spotkań w grupie 7 Euro ’92 w tym samym czasie ułożył się w środowy wieczór ciekawy grafik. O 18.30 do Szwecji jechali Anglicy, od 19.02 mogli się tam czuć zaproszeni Polacy. Tak było przez 38 długich minut. Od 19.40 do 20.02 na pierwszym miejscu w naszej grupie byli Irlandczycy. Właśnie dwie minuty po dwudziestej Gary Lineker załatwił swoim rodakom zaproszenia na finały mistrzostw Europy.

Na mecz w Poznaniu można spojrzeć od strony gry naszej reprezentacji i ta musiała przypaść do gustu nawet tym, którzy nie życzyli dinozaurom Strejlaua najlepiej. „Gady kopalne naszego futbolu”, jak próbowano ich nazywać po szczęśliwym remisie z Irlandią 16 października, udowodniły, że przedwczesne było skazywanie ich na zapomnienie. Po pięknej walce zremisowali przecież z czwartą drużyną świata, choć z tamtego zespołu angielskiego nie pozostało zbyt wielu graczy. Pozostał jednak ten jeden – najważniejszy.

Józef Młynarczyk, bawiący w Poznaniu w charakterze biznesmena z miasta Łodzi, został zapytany, co zrobić, aby Lineker nie strzelił nam znowu trzech goli. Przez kilkanaście sekund nie odpowiadał, a potem jednym tchem wyrzucił z siebie: „Trzymać, trzymać i jeszcze raz trzymać. Za włosy, za koszulkę, za spodenki, za genitalia – już dwadzieścia metrów od bramki. To wcielony diabeł. Potrzebuje ułamka sekundy, aby uderzyć z lewej lub prawej nogi albo wyskoczyć i zagrać głową”.

Nie udało się upilnować kapitana Anglików. I nie ma w tej chwili sensu wytykanie błędu sędziemu. Wcześniej był bowiem faul na Furtoku w polu karnym, nie było za to rzutu karnego. Niedługo potem pokazał się Gary. Roman Szewczyk, który odpowiadał za gościa z dziesiątką na plecach, ledwo już stał na nogach. O walce w powietrzu mógł tylko pomarzyć, bo łapały go skurcze. Poprosił o zmianę trenera Strejlaua. Nie zdążono. Lineker pierwszy wykorzystał chwilę słabości. Taki z niego facet. Może mieć jedną sytuację w meczu i... odbiera gratulacje.

Graham Taylor na konferencji prasowej z rozbrajającą szczerością odpowiedział na naiwne pytanie angielskiego dziennikarza: jaki wkład wniósł do gry kapitan Gary?

– Strzelił wyrównującego gola. To jego zawód i tego się po nim spodziewamy.

Dzień wcześniej selekcjoner gości poproszony o porównanie Linekera i Papina odparł:

– To dwaj nieporównywalni piłkarze. Gary jest jedyny na świecie. To król pola karnego. Od szóstego do dziewiątego metra przed bramką może zrobić z piłką wszystko.

Przez wszystkie mecze eliminacyjne w futerale okularów Andrzeja Strejlaua była karteczka z nadrukiem „Poland” zabrana ze stołu po losowaniu w Sztokholmie. Okazała się niestety tylko pamiątką z celulozy. A miała być talizmanem.

📷 Liton Ali/Flickr/Huhbakker/Wikimedia Commons/CC-BY-2.0

Jakub Olkiewicz: "My, Polacy, nigdy nie będziemy grać jak Hiszpanie czy Portugalczycy" ⚽

Zamów książkę "Sezon. Jak przetrwać w niższych ligach" z autografem autora 👉 bit.ly/wsqn-sezon

Jednym z wątków poruszonych przez Jakuba Olkiewicza w książce "Sezon" jest kwestia treningów w niższych ligach zimą. Zdaniem dziennikarza, który przez ponad 20 lat grał na niższym szczeblu rozgrywek piłkarskich w Polsce, aura w naszym kraju nie sprzyja szlifowaniu umiejętności w zimnych miesiącach roku.

Fragment książki 📚

Jeżeli chodzi o utrzymanie formy zimą, bez wątpienia pomocne są lata znajomości wyrobionych na całym piłkarskim rynku województwa łódzkiego. Jest oczywiście moja macierzysta drużyna, czyli osiedlowa Limanka, której boje z zaśnieżonym boiskiem opisałem wcześniej. Jest grupa facebookowa Sawo Gruz Arena, gdzie zawsze ktoś poszukuje ludzi do grania pod balonem. Jest wreszcie grupa FC Wici, czyli wesoła ekipa futsalowców trenujących na Teofilowie na hali zlokalizowanej tuż przy dużym kościele. Dopóki nie pokrywały nam się terminy treningów Teofilka i FC Wici, wpadałem tam regularnie, ostatnio niestety coraz częściej terminy się dublowały, ale futsalowego turnieju odpuścić nie mogłem.
(…)
Sparingowe granie wróciło w momencie, gdy boiska skute były lodem do tego stopnia, że chyba tylko cudem wszyscy przeżyliśmy w jednym kawałku. Zmrożona murawa, odczuwalna temperatura pewnie z –100 stopni, szron na każdej części ciała niezakrytej podwójną warstwą odzieży. Momentami miałem wrażenie, że lód zalepia mi powieki oraz tworzy sople na brodzie i wąsach. Biorąc pod uwagę, że moimi największymi i pewnie jedynymi zaletami są zwrotność, przyspieszenie i generalnie mobilność, w tych warunkach nie różniłem się przesadnie od pachołka treningowego. Przez dobre cztery tygodnie największych mrozów i najbardziej śliskich muraw byłem najsłabszym uczestnikiem każdej gierki. Wyjątkiem był mecz pod balonem, gdzie znowu mogłem się obracać jak człowiek, a nie postać z Epoki lodowcowej, i nie mam tu na myśli Sida ani Diego.

Sparing przegraliśmy, ale wszyscy wyszliśmy z założenia, że celem było przeżycie. Parę razy udało się szarpnąć, wybiegaliśmy tyle, ile każdy z nas tego dnia mógł. Bardziej martwiła nas jednak pogoda – zapowiadało się, że w normalnych warunkach zagramy pewnie za miesiąc albo i później.

Wtedy też zresztą utwierdziłem się w przekonaniu, że my, Polacy, nigdy nie będziemy grać jak Hiszpanie czy Portugalczycy. Różnice w jakości infrastruktury to jedno, drugi aspekt to oczywiście pogoda, ale dochodzi do tego jeszcze zdrowie. Od połowy grudnia do marca dzieciaki chorowały właściwie na przemian, ani na sekundę nie pozbyły się kataru. Grać w rozsądnych warunkach można zimą albo na hali, albo na zadaszonej sztucznej murawie. A to oznacza obciążenia dla stawów, co nawet w młodym wieku może zebrać swoje żniwo. Obawiam się zresztą, że spora luka pokoleniowa w talentach opuszczających ŁKS to właśnie „zasługa” totalnie spartolonej sztucznej murawy „za kotłownią”. Pomiędzy Adamem Marciniakiem, rocznik 1988, a Janem Boisko Startu zimą. Bez kontekstu, po prostu wygląda kapitalnie, co? Sobocińskim, Piotrem Pyrdołem czy Oskarem Koprowskim (1999) mamy pokolenie równie utalentowanych graczy, takich jak Mateusz Marciszko, Agwan Papikyan, Kamil Cupriak. W zasadzie każdy z nich zrywał więzadła, gdzieś po drodze łapiąc jeszcze dziesiątki innych większych i mniejszych urazów.

Pomijam już aspekt finansowy. Żeby porządnie zorganizować mikrocykl treningowy dla nastolatków, w połowie stycznia należałoby wydać fortunę – samodzielnie albo obciążając tym rodziców.

***
Zamów książkę "Sezon. Jak przetrwać w niższych ligach" z autografem autora 👉 bit.ly/wsqn-sezon

Fot. archiwum prywatne @JOlkiewicz

Dino Zoff postawił sobie pomnik za życia. Przeszedł do historii futbolu jako najstarszy zdobywca Pucharu Świata. Włoch sięgnął po to trofeum w wieku 40 lat i 133 dni. W meczu finałowym hiszpańskiego mundialu ‘82, wygranym z RFN 3:1, był kapitanem Squadry Azzurra.

W Juventusie szatnię z nim dzielił @BoniekZibi, który w książce "Mecze mojego życia" podzielił się paroma anegdotami dotyczącymi tego znakomitego bramkarza:

„Dino Zoff – pomnik i symbol włoskiej piłki. Wielki bramkarz, który za życia został legendą calcio. Kapitan reprezentacji, później jej selekcjoner, prezes Lazio. Najbardziej ceniony i honorowany włoski piłkarz. Szanowany w całej Italii i nie tylko. A przede wszystkim – znakomity bramkarz, któremu kolejne pokolenia włoskich tifosich pamiętają mistrzostwo świata w 1982 roku. Jest takie zdjęcie z końcówki meczu Włochy – Brazylia na mundialu w Hiszpanii: Zoff łapie piłkę na linii bramkowej po strzale głową Falcão i uspokajającym gestem pokazuje arbitrowi: »Nie, panie sędzio, piłka nie przekroczyła linii bramkowej«. W tym geście jest cały Dino: człowiek opanowany, spokojny, charyzmatyczny. Nam, Polakom, kilka razy – czy to w reprezentacji, czy w Widzewie – udało się go jednak »podziurawić«.

Jest ode mnie starszy o 14 lat, więc kiedy pierwszy raz wszedłem do szatni Juve, zapytałem go grzecznie, czy mam mówić na pan, czy na ty. Zoff tylko się uśmiechnął i odpowiedział: »Nie żartuj, Zibi! Mów mi Dino«. Trochę mnie to rozbestwiło i na którymś z treningów postanowiłem zrobić mu kawał. Było takie ćwiczenie bramkarzy: dwa kroki dostawne, skok przez płotek i rzucanie się na trawę. Żeby lądowanie Zoffa było komfortowe – jak sobie żartowaliśmy: Dino jest po czterdziestce, więc ma swoje prawa i wymagania – zamiast na murawie lądował na grubym materacu. Za którymś razem podszedłem do niego, zagadując go przyjaźnie: »Momentino, Dino, spróbuj teraz«. I zabrałem mu ten materac. Ale on tylko uśmiechnął się pod wąsem, bo w Juve zawsze była dobra, pogodna atmosfera.

Pochodził z Mariano del Friuli, miejscowości położonej w regionie Wenecja Euganejska. Ludzie stamtąd są zazwyczaj małomówni i cenią dobre czerwone wino. Dino nie był wyjątkiem: lubił napić się winka do każdego posiłku. Był też bardzo małomówny, ale kiedy już się odezwał, to słychać go było w promieniu 20 kilometrów. Nie należał do osób przesadnie towarzyskich. Spotykałem go czasami na polu golfowym. Niemal zawsze był sam. Pytany o brak towarzystwa, odpowiedział mi: »Nikt mi przynajmniej nie marudzi i nie zawraca głowy, że palę…«. A palił zawsze. I kiedy grał, i później, siedząc na trenerskiej ławce czy w gabinecie prezesa.

W Juve trzymał się blisko z Gaetano Scireą, wspaniałym obrońcą, który zginął w wypadku samochodowym w Polsce, wracając z obserwacji meczu Górnika Zabrze. To była para niesamowitych przyjaciół, na zgrupowaniach zawsze mieszkali razem. Przed jakimś meczem wpadłem do ich pokoju i zażartowałem: »Cześć, panowie! Co słychać? Przyszedłem pogadać, bo tutaj u was nikt z nikim nie rozmawia«. Bo Scirea też był milczkiem i godnie naśladował w tym Dino. Ja natomiast dzieliłem pokój z Massimo Boninim i gadało się u nas bez przerwy.

Dino niesamowicie przeżył śmierć przyjaciela. Spotkałem go na jego pogrzebie. Nigdy wcześniej i nigdy później nie widziałem Zoffa tak poruszonego i tak wstrząśniętego.

Grande Dino!”.

Książka "Zbigniew Boniek. Mecze mojego życia" ukazała się w serii SQN Originals i jest dostępna z autografem „Zibiego” na ⏩ bit.ly/sqn-boniek

📷 Bert Verhoeff/Anefo/Holenderskie Archiwum Narodowe/Wikimedia Commons/CC-BY-SA-3.0-NL

Lech Poznań był o krok od wyeliminowania Barcelony z Pucharu Zdobywców Pucharów. W meczu rozegranym 9 listopada 1988 roku na stadionie przy ulicy Bułgarskiej Kolejorz zagrał odważnie i przez długie fragmenty gry dyktował warunki na boisku. To jednak było za mało, żeby pokonać zespół Johana Cruyffa, o czym napisał @JerzyChromik w książce "Remanent 5. Mecz to jest poezja" ⏩ bit.ly/wsqn-remanent5

Fragment 📖

Zaczęli tak, jakby to właśnie ich podrażnił remis w Barcelonie. Odrzucili myśl o przeczekaniu do 90. minuty przy wyniku bezbramkowym, który przecież dawał im awans. To niewiarygodne, ale polski zespół klubowy nie kalkulował. Spróbował podyktować swoje warunki, jakby zapominając, z kim ma do czynienia. Każdy realnie myślący człowiek na trybunach zadawał sobie pytanie: gdzie instynkt samozachowawczy? Nie tak dawno przecież Legia spróbowała w meczu z Bayernem opuścić gardę i skończyło się nokautem. Lech zrobił to jednak o wiele mądrzej, choć ryzykował chyba w tym samym stopniu.

Przede wszystkim trener Henryk Apostel dokładnie przeczytał Barcelonę i choć holenderski trener się do tego głośno nie przyznał, to jednak jego kolega po fachu lepiej rozwiązał ten dwumecz taktycznie. Cruyff mógł opowiadać po szczęśliwej serii rzutów karnych, że nic go w grze poznaniaków nie zaskoczyło, ale wymowa faktów była zgoła inna.

Zacząć trzeba od tego, że Lech miał poczucie swojej wartości w linii defensywnej. Dobry bramkarz, a przed nim trójka solidnych obrońców. Henryk Apostel narzekał na konferencji, że nie mógł skorzystać z Krygera i to trochę wypaczyło plan taktyczny. Rzeczywiście, Słowakiewicz z lewej strony nie prezentował się tak dobrze, jak reszta jego kolegów. Straconą bramkę trzeba zapisać na jego konto. O stoperach można pisać tylko w samych superlatywach. Damian Łukasik troskliwie zaopiekował się Garym Linekerem i nawet przebyta niedawno przez Anglika żółtaczka nie tłumaczy do końca faktu, że trener Cruyff uznał pobyt tego snajpera za zbędny. Choć dopuszczając myśl o rozstrzygnięciu w rzutach karnych, powinien zostawić na boisku takiego napastnika. Łukasik rozegrał pokazowe spotkanie. Dzielnie sekundował mu Czesław Jakołcewicz, który w Barcelonie rozegrał ponoć życiowy mecz. A prawy obrońca Lecha wart był tego dnia wszystkich pieniędzy. Wtajemniczeni twierdzą, że to jedyny piłkarz poznańskiego zespołu, który uśmiecha się przed każdym meczem. Nawet Barça nie zdjęła mu z twarzy uśmiechu, choć to nic dziwnego, bo ktoś, kto ma świadomość doskonałej dyspozycji, może rozpocząć spotkanie rozluźniony, jak prawdziwy profesjonalista.

Ciekawą postacią w drużynie Lecha był tego dnia Dariusz Kofnyt. Obarczony zadaniami defensywnymi (opieka nad Bakero), wykonał kawał rzetelnej roboty. Zapamiętałem tego chłopaka z meczu Lecha przeciwko Liverpoolowi. Był wtedy młokosem, na którym sławni Anglicy nie robili żadnego wrażenia. Należał do nielicznych piłkarzy poznańskich, którym w grze nie przeszkadzał dygot łydek. Minęło kilka lat i Kofnyt wyrósł na pomocnika, którego nie da się łatwo zastąpić. Chyba tylko dlatego trener Apostel nie zdjął go z boiska, choć od chwili straty bramki przez Lecha Darek grał z dokuczliwą kontuzją. Każde przerwanie akcji, każdy wślizg pod nogi Bakero kosztował go nieporównywalnie więcej. Oznaczał kolejną porcję bólu. Kofnyt nie prosił o zmianę. Trener Cruyff doszedł zaś do wniosku, że nie ma wielkiego pożytku z Bakero w drugiej linii, i przesunął go w drugiej połowie do ataku. Tam miał trochę więcej swobody i bez swego opiekuna wydawał się dużo groźniejszy.

Barcelony nie byłoby tego dnia stać na odrobienie strat z pierwszej połowy. Tym bardziej żal zmarnowanych do przerwy sytuacji. Ich wykorzystanie dawało awans, a tak przyszło po zmianie stron szarpać się przy wyniku 1:1. Nagle zabrakło trochę sił i Barcelona obnażyła mankamenty lechitów w środkowej strefie boiska. Po zejściu Romkego, wojownika i dyrygenta, którego stać było tego dnia tylko na 45 minut, poznaniacy oddali środek boiska. Obrońcy zdawali więc jeszcze trudniejszy egzamin. Tylko niektóre piłki udawało się dobrze zaadresować i wtedy trójka: Rybak, Pachelski, Araszkiewicz, a potem Głombiowski, próbowała szczęścia w szybkich kontratakach. Kilka z nich mogło się podobać i były bliskie powodzenia. To, że nie kończyły się zdobyciem bramek, to wynik tej ulotnej różnicy między piłkarzem ligi hiszpańskiej a polskiej. Pachelski imponował dryblingiem, ale gdy pozostawał mu przed oczami tylko Zubizarreta, to było mu bardzo trudno powtórzyć wyczyn z Camp Nou. Podejrzewam, że taka pewność siebie cechująca stuprocentowego profesjonalistę, a jeszcze obca naszym ligowcom, to pochodna liczby powtórzeń określonych zachowań w danej sytuacji i... piłkarskiego obycia, otrzaskania w spotkaniach, w których nie da się grać na niby.

To wszystko wyszło na jaw przy rzutach karnych. Lech miał piłkę kończącą mecz. Najpierw Jankowski bajecznie ułatwił kolegom zadanie, rozpoczynając od obrony jedenastki Roberto Fernándeza. Nie myląc się, poznaniacy mieli zapewniony awans. Niestety, opanowania zabrakło Araszkiewiczowi. Nie wytrzymał obciążenia tak że Alexanko i Pachelski mógł odesłać Hiszpanów po pucharowe emocje do przyszłej edycji. Miał piłkę meczową. Potem w sytuacji nie do pozazdroszczenia pozostawili koledzy młodego Głombiowskiego. Przedłużył nadzieję. To, co udało się Głombiowskiemu, nie stało się udziałem Łukasika. Hiszpanie rozstrzygnęli wszystko po strzale Brazylijczyka Aloísio. Ciemnoskóry piłkarz był chyba najsłabszym graczem Barcelony, a jednak to właśnie on zadecydował o awansie. O szczęściu drużyn rozstrzygali dwaj stoperzy, choć warto podkreślić, że Polak nie zasłużył na taki finał. Tym razem kredyt zaufania dostali bogatsi. Lepiej byłoby napisać... znów bogatsi. Jak w życiu, tak w futbolu chleb upada ubogim margaryną na piasek. Trzydzieści milionów w poznańskiej puli czeka na kogoś, kto dostanie pokera z ręki. Lech tego dnia miał tylko karetę...

📷 Radomil/Wikimedia Commons/GFDL/CC-BY-SA-3.0

Dariusz Dziekanowski był jednym z najbardziej elektryzujących polskich piłkarzy lat 80., ale jego droga na Łazienkowską prowadziła przez rekordowy transfer do Widzewa i nieudany pobyt w Łodzi. Kiedy wrócił do Warszawy i zadebiutował w Legii, już w pierwszym meczu strzelił zwycięskiego gola na minutę przed końcowym gwizdkiem, momentalnie stając się ulubieńcem trybun. Młody, utalentowany, efektowny i bardzo popularny napastnik szybko wyrósł na jedną z twarzy stołecznego klubu. Jego rozpoznawalność była tak duża, że trafił również do kultowego „Piłkarskiego pokera”, gdzie zagrał samego siebie pod pseudonimem „Dykta”, o czym wspomniał Stefan Szczepłek w książce "Legia Warszawa. 110 lat emocji":

„Lata 80. zmieniły w Polsce również sytuację klubów i piłkarzy. Solidarność protestowała przeciw lewym etatom i nie chciała dłużej utrzymywać piłkarzy, którzy faktycznie nie pracowali, a mimo to pobierali pensję z zakładów. Problemu ostatecznie nie rozwiązano, ponieważ w nomenklaturze wciąż socjalistycznego kraju nadal nie istniało pojęcie zawodowstwa. Rozluźniono jednak przepisy, które regulowały wyjazdy zawodników do klubów zagranicznych, czyli zachodnich. Gracze mogli wreszcie zawierać kontrakty. Najczęściej wybieranymi przez nich kierunkami były: Finlandia, Niemcy, Austria, Francja, Belgia, Stany Zjednoczone.

Legii pierwszy problem nie dotyczył. W wojsku Solidarność nie miała nic do gadania, więc sytuacja klubu się nie zmieniła, a stan wojenny wręcz nieco ją poprawił. Dowodzi tego przykład Buncola, ale i kilku innych znaczących w swoich klubach piłkarzy, którzy zostawili je (z własnej woli lub nie) na rzecz Legii. Tak było z piłkarzami Gwardii Warszawa Dariuszem Wdowczykiem i Andrzejem »Karolem« Sikorskim, Kazimierzem Putkiem (Hutnik Kraków), Januszem Turowskim (Pogoń), Bogusławem Pilchem (Widzew), Krzysztofem Gawarą (Ruch Chorzów), Dariuszem Kubickim czy Kazimierzem Budą (obaj Stal Mielec). Zwłaszcza ten ostatni zapowiadał się na wielkiego gracza, miał piękne, czyste uderzenie prostym podbiciem. Wróżono mu nawet karierę Deyny. Niestety, gdzieś po drodze kariera mu się rozjechała.

Tomasza Arceusza sprowadzono ze Śniardw Orzysz, a okazał się bardzo skutecznym napastnikiem. Jarosława Araszkiewicza – z Lecha. Bracia Iwaniccy, Leszek i Krzysztof, obydwaj z Warszawy, nie mieli na Łazienkowską daleko. Podobnie jak Dariusz Dziekanowski.

To szczególny przypadek. Dziekanowski, wychowanek Polonii, został zauważony przez Gwardię. Stworzył tam wraz z dwoma innymi Warszawiakami, Krzysztofem Baranem i Markiem Banaszkiewiczem, linię napadu, którą zachwycała się cała Polska. Mimo że Gwardia, jako klub milicyjny, nie miała w stolicy wielu kibiców, to przez kilka miesięcy na jej mecze przy Racławickiej przychodziły tysiące ludzi, żeby zobaczyć w akcji tych młodych chłopaków. I to nawet w stanie wojennym, kiedy kontakty z milicją, ZOMO i SB nie należały do przyjemności.

Dziekanowski był z tej trójki najlepszy i nic dziwnego, że parol na niego zagiął Widzew, mistrz Polski w latach 1981 i 1982. W 1983 roku, czyli już po spadku Gwardii, Łodzianie kupili napastnika za 21 milionów złotych, co było w Polsce absolutnym rekordem transferowym. Kwota bulwersowała, przeliczano ją na liczbę pensji przeciętnego Polaka lub liczbę małych Fiatów, które i tak trudno było kupić. Zresztą 21 milionów ówczesnych złotych to równowartość zaledwie nieco ponad 200 tysięcy dolarów.

Jakkolwiek było, Dziekanowski w Łodzi się nie zaaklimatyzował. Wspominał w wywiadzie, że kiedy dojeżdża z Łodzi do stolicy, to odkręca szyby w samochodzie, żeby wreszcie odetchnąć świeżym powietrzem. Przy takim podejściu »Dziekan« nie mógł zostać bohaterem w mieście włókniarzy.

Wrócił więc do stolicy i 27 sierpnia 1985 roku zadebiutował w koszulce Legii w spotkaniu z Bałtykiem Gdynia. Na minutę przed końcem, przy wyniku 3:3, strzelił zwycięskiego gola, co zyskało wymiar symbolicznej koronacji. Znów na Łazienkowskiej pojawił się piłkarz, w dodatku Warszawiak, dla którego warto było przychodzić na stadion. Tym bardziej że był młody, przystojny i nie narzekał na brak powodzenia.

Nic dziwnego, że Dziekanowski trafił także do filmu. W latach 80. korupcja w polskiej piłce była już bardzo widoczna i przybierała wyrafinowane formy. Wątki do scenariusza pchały się same, co wykorzystali dwaj twórcy: reżyser oraz scenarzysta Janusz Zaorski i drugi scenarzysta Jan Purzycki. Ich dziełem był legendarny film »Piłkarski poker«. Wprawdzie nazwy klubów są tam zmienione, ale zidentyfikowanie ich nie stanowi żadnej trudności. Filmowe Powiśle to Legia. Zamiast litery L piłkarze nosili na koszulkach P w kółku, a bardzo dużo scen kręcono przy Łazienkowskiej. Dariusz Dziekanowski gra tam siebie – wielką gwiazdę o przydomku »Dykta«. W decydującym meczu zmienia go młody chłopak Olek Grom, grany przez Olafa Lubaszenkę. A poza tym na ekranie pojawiają się Dariusz Szpakowski, Wojciech Gąssowski, Bohdan Łazuka, Kazimierz Górski – osoby związane z Łazienkowską.

Ten znakomity film, pokazujący upadek moralny nie tylko futbolu, ale i socjalistycznego państwa, ma jeszcze jedną zaletę, która większej wartości nabrała po latach – pokazuje stary Stadion Wojska Polskiego, z jupiterami na masztach, węgierskim zegarem elektronicznym za bramką, leciwymi trybunami, stanowiskiem komentatorskim i miejscami dla VIP-ów, gdzie siadało się na zbutwiałych drewnianych ławkach. Tego wszystkiego już nie ma”.

Książka "Legia Warszawa. 110 lat emocji" jest dostępna na ⏩ bit.ly/wsqn-legia

📷 Fryta 73/Wikimedia Commons/CC-BY-SA-2.0