Pinned post
دوباره لازم شد این را بگم و پین کنم: من لیبرال دموکراتم. رهبر ندارم. اگر با کسی بیعت کردهاید (شیخ، شاه، رفیق، رجوی، یا «عموهایتان») ممکن است از خواندن مطالب صفحه من آسیب روحی ببینید.
@ZBayatrizi
Pinned post
Yes. And as someone who knows a bit about the Iranian nuclear file, having followed it from the very first day, this is the first time I have zero optimism about the chances of resolving it. And if you know me, you know I was the one who, even at the lowest point, still held out hope for a win-win outcome. Always.View quoted post on X
Washington’s decision to withdraw from the JCPoA and then to attack Iran has brought us into a new era.
From where we stand, one can barely predict even the near future. There are so many factors at play, perhaps too many: from the arms and energy trades to rivalry between powers, security concerns and even how an individual’s state of mind can change the course of events.
But one thing is crystal clear. The old order is gone, a new one is rising, and everything we thought we knew about the Iranian nuclear file, every calculation we made, belonged to that old order.
I don’t know what lies ahead. Perhaps no one can predict it. But one can say for sure that everything has changed.
«جمهورى اسلامى براى ماندن ساخته شده است، نه براى كارآمد بودن.» هیچ چیزی نمیتونم به این جمله اضافه کنم.View quoted post on X
🟡🟡🟡🟡🟡🟡View quoted post on X
این سخنرانی ولی نصر، استاد روابط بینالملل و مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز، در سنگاپور است؛ ۲۰ اکتبر امسال در مدرسه مطالعات بینالملل راجاراتنام، با این موضوع که جنگ چرا شروع شد و چطور ممکن است تمام شود.
به نظر من این یکی از دقیقترین و منصفانهترین روایتهایی است که تا امروز از این جنگ و اتفاقهایش شنیدهام. سخنرانی نزدیک یک ساعت و نیم است و میدانم خیلیها فرصت دیدنش را ندارند، برای همین بخشهای مهمش را اینجا آوردهام.
🟡۱. این جنگ از فوریه شروع نشده است
این جنگ ادامه جنگ ژوئن ۲۰۲۵ است. آن آتشبس هیچ وقت حتی روی کاغذ امضا نشد و فقط شفاهی بود. الان هم وضعیت نه جنگ است و نه آتشبس. آمریکا محاصره و تحریم را شدیدتر کرده و هر دو طرف منتظر قدم بعدیاند.
🟡۲. برآورد آمریکا از جنگ کاملاً اشتباه از آب درآمد
واشنگتن فکر میکرد کار چند روزه است. خامنهای را میکشیم، نظام میپاشد، مردم هم که ناراضیاند به خیابان میآیند و مثل ونزوئلا کسی از داخل حکومت جلو میآید و با ما معامله میکند. هیچ کدام اتفاق نیفتاد. نه نظام سقوط کرد، نه حتی یک نفر از سپاه جدا شد، نه قیام مردمی شکل گرفت.
🟡۳. جمهوری اسلامی برای ماندن ساخته شده است، نه برای کارآمد بودن
قدرت در این نظام در یک نقطه جمع نشده و مراکز قدرت زیادی کنار هم و در تقاطع با هم کار میکنند. بین دو جنگ، به هر فرمانده و هر مقام دستور داده شده بود تا چهار جانشین برای خودش تعیین کند و برای هر اتفاقی، پاسخ از پیش آماده باشد، بدون اینکه کسی منتظر اجازه از بالا بماند. نصر میگوید زدن این نظام مثل مشت زدن به ژله است. سپاه هم ارتش معمولی نیست، یک ارتش چریکی است. در جنگ ژوئن نزدیک ۳۰ فرمانده ارشد سپاه در ۲۴ ساعت کشته شدند، اما ایران ظرف ۳۶ ساعت شروع به پاسخ دادن کرد و تا روز دوازدهم، شدت حملههای موشکیاش بیشتر شد، نه کمتر.
🟡۴. ایران برای جنگ با آمریکا نقشه داشت و آمریکا غافلگیر شد
ایران تعداد زیادی پهپاد و موشک ارزان ساخت و تولیدشان را در جغرافیای پهناور کشور پخش کرد تا اگر یک کارخانه را بزنند، کارخانه دیگری جایش را بگیرد. بعد به شکل منظم پایگاههای آمریکا در خلیج فارس را زد و در ۴۰ روز، ۱۸ پایگاه را هدف گرفت. آمریکا مجبور شد سامانههای پدافندیاش را از کره، ژاپن و تایوان به خاورمیانه منتقل کند و پر کردن دوباره انبار مهمات پیشرفتهاش سالها طول میکشد. به گفته نصر، همین فشار ترامپ را در ژوئن ۲۰۲۶ پای آتشبس آورد و در آن آتشبس دست ایران بالاتر بود. ایران تنگه هرمز را هم بدون نیروی دریایی بست، با پهپاد و موشک از ساحل، مین و قایقهای تندرو.
🟡۵. خامنهای صلح با آمریکا را ناممکن میدانست، اما روی «نه جنگ، نه صلح» حساب کرده بود
از نگاه خامنهای، آمریکا هیچ وقت انقلاب ایران را قبول نمیکند و معامله با واشنگتن فقط میتواند مقطعی باشد، نه یک صلح واقعی. خروج آمریکا از برجام این باور را در او محکمتر کرد. اما اشتباه بزرگش این بود که فکر میکرد وضعیت نه جنگ و نه صلح میتواند برای همیشه ادامه پیدا کند. ترامپ آمد که این بلاتکلیفی ۴۷ ساله را تمام کند و به جای معامله، از ایران تسلیم در پرونده هستهای را میخواست. کشتن قاسم سلیمانی هم خط قرمزی بود که رد شد و پاسخهای حسابشده و بدون تلفات ایران شاید واشنگتن و تلآویو را به این نتیجه رساند که ایران پاسخ جدی نمیدهد.
🟡۶. حمله هفتم اکتبر و جنگ غزه همه چیز را عوض کرد
اسرائیل بعد از غزه و لبنان، حماس و حزبالله را از کار انداخت و حکومت اسد هم در سوریه سقوط کرد، یعنی خط اول دفاعی ایران از بین رفت. اسرائیل به این نتیجه رسید که پدافند هوایی ایران ضعیف است و نظام بعد از اعتراضهای ۲۰۲۲ و سرکوب خونین اعتراضهای ژانویه ۲۰۲۶، در ضعیفترین نقطه محبوبیتش قرار دارد. نتیجه این محاسبه یک جمله بود: حالا یا هیچ وقت.
🟡۷. چرا مردم این بار به خیابان نیامدند
نصر میگوید شیوه کشته شدن خامنهای اثر بزرگی داشت. او در دفترش کشته شد، نه پنهان در پناهگاه، و اعضای خانوادهاش هم همراهش کشته شدند، آن هم در ماه رمضان. برای آن ۲۰ درصد جامعه که به نظام نزدیکاند، این ماجرا یادآور کربلا شد. بعد هم ملیگرایی وارد معادله شد. حرفهای ترامپ دیگر از نابودی جمهوری اسلامی نبود، از نابودی ایران و تمدنش بود. وقتی دانشگاه و بیمارستان و مدرسه بمباران شد، برای قشر خاکستری جامعه روشن شد که هدف فقط حکومت نیست. همان مردمی که در ژانویه برای تغییر حکومت در خیابان بودند، وقتی ترامپ تهدید کرد نیروگاهها و پلها را میزند، دور نیروگاهها زنجیره انسانی بستند.
🟡۸. حکومت دارد به جمهوری ملیگرا تبدیل میشود
الان تکیه حکومت بر دفاع از کشور است، نه بر دین. اجرای حجاب اجباری عملاً کنار رفته و سپاه در داخل، مدافع ملت و مرزها معرفی میشود، نه مدافع مذهب. نام و نمادها همان است، اما محتوایشان در حال عوض شدن است.
🟡۹. رهبری و نسل فرماندهان عوض شده است
انتخاب مجتبی خامنهای به گفته نصر تصمیمی امنیتی بود، نه مذهبی. کشور به تداوم نیاز داشت و او انتخاب سپاه بود، چون بیش از سی سال کنار پدرش نشسته بود و همه پروندهها و فرماندهان را میشناخت. رهبر جدید کمتر چهرهای مذهبی و بیشتر چهرهای امنیتی است. سپاه هم کنترل بیشتری بر تصمیمگیری گرفته، اما فرمانده واحد ندارد و بیشتر شبیه یک شورا عمل میکند. نسل تازه فرماندهان سپاه بعد از انقلاب به دنیا آمده، تجربه جنگیاش سوریه و عراق است، ذهنش بیشتر دولت ملی است تا انقلاب و در کارش عملگراتر و فنیتر است.
🟡۱۰. پرونده هستهای حل نشده و خطرناکتر شده است
بمباران به برنامه هستهای آسیب زیادی زد، اما آن را صفر نکرد. حالا دیگر هیچ نظارت بینالمللی هم وجود ندارد و در داخل ایران این بحث زنده شده که اشتباه این بیست سال این بود که مثل کره شمالی از اول سراغ بمب نرفتند. ترامپ هم برای اینکه بگوید جنگ هشت ماههاش دستاوردی داشته، یا باید رفتن جمهوری اسلامی را نشان بدهد یا تمام شدن برنامه هستهای را. هیچ کدام هنوز اتفاق نیفتاده است.
🟡۱۱. تنگه هرمز برگ برنده ایران شده است
به گفته نصر، حالا در ذهن ایرانیها هرمز از برنامه هستهای هم مهمتر شده و ادعای حاکمیت بر تنگه به یک مسئله ملی تبدیل شده است. ایران از یک مرجع مشترک ایرانی و عمانی برای عبور کشتیها حرف میزند و الگویی شبیه تنگه بسفر در ترکیه را مثال میزند، جایی که کشتیها طبق قواعد مشخص و با پرداخت هزینه عبور میکنند. پیام بزرگتر حرف او این است که از این به بعد هیچ تنگه و گذرگاه آبی در دنیا را نمیشود برای همیشه امن فرض کرد.
🟡۱۲. کشورهای عربی دیگر به چتر امنیتی آمریکا اعتماد ندارند
آمریکا این جنگ را برای دفاع از آنها شروع نکرد و وقتی جنگ شد، نتوانست از آنها دفاع کند. برای همین ائتلافهای تازهای مثل پیمان مکه در حال شکل گرفتن است، هر چند هنوز در قدمهای اول است. نظم امنیتی قدیم منطقه دیگر برنمیگردد.
جمعبندی نصر این است که این وضعیت نمیتواند ادامه پیدا کند. یا معاملهای در کار است که معنایش قبول ایران به عنوان یک قدرت بزرگ منطقهای و برداشتن بخشی از تحریمهاست، چیزی که برای واشنگتن بسیار سخت است، یا جنگ بزرگتری میآید تا دو طرف را به معامله بکشاند. مهمترین بازه هم دو ماه آینده است. اگر جنگ دوباره شروع شود، به احتمال زیاد بسیار بزرگتر و ویرانگرتر از دور قبلی خواهد بود، چون هر طرف برای عوض کردن موضع طرف مقابل به آتش بیشتری نیاز دارد.
سخنرانی کامل:
youtu.be/t4V8_MNrP9M